Tình khổ đau

TÌNH KHỔ ĐAU

 

Có một điều rất lạ là khi mới yêu không ai nghĩ rằng "yêu là đau khổ", nhưng tất cả sau một lần lạc vào đường tình đều gạt lệ, thở than "quả thực, yêu là khổ đau".

 

 

Như bạn, như mọi người, tôi cũng nghĩ như thế khi chưa yêu ai, chưa si mê ai.Tôi tưởng tượng tình yêu đẹp, huyền diệu và toàn năng, vượt xa những "chướng tai gai mắt" mà tôi thấy trong đời thường, những lời nhăng cuội mà tôi nghe nơi người thường. Vì thế, tình yêu tôi tìm là một thứ tình phi thường, không dính dáng gì đến đời thường, nơi những người bình thường. Tình yêu ấy còn là tình huyền diệu, không vớ vẩn với những thực trạng phũ phàng, những thực tại bi đát, những thực tế não lòng. Tình yêu ấy lại toàn năng, có nghĩa là với tình trong tim, người tình trong tay, bằng đôi chân lanh lẹ trên đường tình, tôi có thể làm được tất cả mọi sự.

 

Đó là "kinh tin kính" về tình yêu của tôi khi tôi chưa yêu ai. Thời đó, có lẽ nhờ trái tim còn bỏ ngỏ, vòng tay còn trống vắng, đôi môi còn trong sạch nên tôi hay đại ngôn. Nói gì cũng xác quyết, suy nghĩ nào cũng cho là chân lý nên những vần thơ, nốt nhạc yêu của tôi cứ phải nặng trĩu những mỹ từ ở dạng "vô cùng, tuyệt đối". Tôi muốn yêu người bằng tình yêu thần thánh, tôi muốn người yêu tôi tuyệt vời, tôi tìm một con đường tình có trải thảm nhung, tôi miệt mài khai vỡ một miền đất hứa "chảy sữa và mật ong" cho tình tôi tròn đầy, nở rộ. Và tôi cố thực hiện điều tôi tin...

 

Nhưng năm tháng trôi qua, nhiều mùa thu đã theo nhau đổ lá, làm đổ luôn thần tượng và giấc mộng tình yêu trong tôi. Và như chiếc lá vàng trơ trọi, buồn tủi bên đường, tôi mệt mỏi thấm đòn tình yêu để rồi cũng như bao người, tôi ngậm ngùi than thở "tình là khổ đau".

 

Đau khổ trong tình yêu là một đề tài không bao giờ khô cạn bao lâu con người còn yêu nhau, còn "liều lĩnh" rủ nhau vào đuờng tình. Quả thực tình yêu luôn đẹp; nếu không nó đã không hấp dẫn được ai. Tình yêu luôn tuyệt vời; nếu không nó đã không lôi cuốn mọi người mạo hiểm. Tình yêu luôn toàn năng; nếu không nó đã không cho con người sức mạnh đi tìm. Nhưng cũng chính vì đẹp, tuyệt vời, toàn năng mà tình yêu đã trở thành nguyên cớ của khổ đau.

 

Khi yêu ai, ta muốn tình ta cho họ phải đẹp; nhưng cái "ta muốn, ta phải" chưa hẳn đã là cái "ta là, ta có". Ta muốn tình ta cho đi là tình đẹp, nhưng một cách khách quan, tình ta có thực sự đẹp không? Hay tình ấy chỉ có dáng dấp đẹp chứ "tình thực" thì chưa đẹp hay chẳng đẹp chút nào. Chưa đẹp hay không đẹp chút nào không phải vì ta không muốn nó đẹp mà chỉ vì ta chưa có một quan niệm đúng về cái đẹp của tình yêu. Tệ hại hơn, nhiều khi ta đã hiểu sai cả bản chất của tình yêu; chưa kể cái "ta muốn, ta phải" ấy lại hết sức co dãn, mềm dẻo, theo hứng, theo nhu cầu của ta nơi đối tượng. Ta hay chủ quan "giáo điều" muốn tình ta dành cho người yêu phải thế này, bắt tình ta dành cho người yêu phải thế kia, mà không biết nhiều khi đối tượng thật của tình ta lại là chính ta và mục đích của những "muốn, phải" ấy thường mâu thuẫn với chính bản chất của tình yêu. Thế nên, ta lạc đường tình ngay trong tim ta mà không hay; giết chết yêu thương ngay trong giấc mộng tình mà không biết.

 

Vô tình trở thành kẻ lạc đường, ta đâm hoảng sợ, bất ổn và mặc cảm làm chết tình yêu làm ta nặng lòng, phẫn nộ. Và rồi chính những tình cảm hoảng hốt, bất an, nặng lòng, phẫn nộ ấy khiến ta đau khổ.

 

Khi yêu, ta thường có thêm một khuynh hướng nữa là thần thánh hóa tình người khác cho ta trong khi thực tế, họ chỉ có thể cho ta "tình người", tình của con người sống trên đất, chết về đất. Không là thần, họ không thể cho ta tình thánh. Không là tiên, tóc họ không xanh mãi với thời gian mà sẽ bạc màu cùng sương gió. Không là siêu nhân, tình họ không thể ra khỏi quy luật của đời người. Khi thần thánh hóa cuộc tình và người tình, ta đã nhấc bổng người ta yêu ra khỏi thế giới người, khỏi mọi định luật của không gian, thời gian, xa khỏi mọi nhu cầu của đời sống, cuộc sống. Yêu như thế là yêu con người bằng một mối tình của thần, thương một người có tình yêu của thánh, và từ đây, tình yêu của hai người bị thần thánh chiếm cứ nên mất đất đứng, hụt hẫng trên mặt địa cầu, lơ lửng trên cuộc sống, dật dờ ngoài đời người, và cho ra đời một loại tình yêu kỳ quặc mất hẳn chất người, tính người và tình người.

 

Tôi tưởng tượng ra nỗi khổ của người trong cuộc vì thứ tình gán ghép, vá víu, vay mượn, vong thân ấy. Họ khổ vì phẫn nộ trước bất toàn của người tình "thánh", họ đau vì cay cú trước những thăng trầm trồi sụt, vô thường của mối tình "tiên", họ thất vọng bởi những yếu đuối rất "người" của đối tượng trót được "phong thần". Đây chính là khổ đau lớn trong tình yêu, khi tình yêu bị xâm chiếm bởi tình trạng "mất mát trầm trọng" không thể bù đắp đến từ ảo tưởng thần thánh hóa này; bởi sau bức màn thần thánh là khuôn mặt thực của sự từ chối trắng trợn giá trị "nhân bản và đích thực" của người mình yêu.

 

Khổ đau trong tình yêu còn đến từ chính tình yêu hiểu như một sự sống. Sự sống của tình yêu cũng có nhiều nhu cầu giống như những sự sống khác. Một khi nhu cầu không được đáp ứng thì tình yêu hoặc sẽ phai tàn hoặc sẽ yếu đi. Đấy là ta chưa nói đến tính tế vi, phức tạp, rất đặc biệt của sự sống tình yêu.

 

Kinh nghiệm cho thấy tình yêu như một sự sống, sự sống này không sống tự mình, không lớn tự mình, không đơm bông kết trái tự mình nhưng tăng trưởng theo nhịp máu yêu, theo nồng độ thương của những người yêu nhau. Tình lứa đôi không thể lớn một chiều, nhưng cần cả hai chiều đồng thuận. Đôi nhân tình không thể yêu nhau bằng tình một chiều vì trước sau tình này cũng sẽ chết yểu hẩm hiu. Gọi là yêu nhau khi cả hai cùng phải yêu và được yêu. Phân xẻ tình yêu thành hai thứ "tình cho đi" và "tình nhận lãnh" và xếp chúng đứng xa nhau, cách biệt nhau là một cách nhìn nhị nguyên, không đúng cho tình yêu.

 

Quả thực khi yêu ai, tôi cảm thấy hạnh phúc và niềm hạnh phúc ấy gắn liền với cả hai khả năng yêu và được yêu trong tôi. Tôi không thể phân biệt đâu là ranh giới hạnh phúc giữa yêu và được yêu mà chỉ cảm nghiệm một hạnh phúc tròn đầy khi yêu; bởi trong tình yêu hai khả năng cho đi và nhận lãnh không rời nhau. Chính vì thế thứ tình một chiều không thể lớn, không thể xum xuê nẩy nở bởi nó thiếu hẳn một lá phổi để thở, thiếu hẳn một chân để bước mà đường tình thì biền biệt, dong duổi, lâu dài như đời sống: thiếu phổi, mất chân e không thể tới đích.

 

Như thế, tình yêu luôn đòi có đôi, có bạn, có nhóm, có nhau; nên khi đã yêu tất phải "yêu nhau", không yêu “cái tôi” đơn độc. Nhưng cũng chính vì phải "có nhau, cùng nhau, yêu nhau" mà câu chuyện tình trở nên nóng bỏng, nhiêu khê, khổ đau. Vì yêu là yêu nhau nên tôi bắt đầu phải ra khỏi vũ trụ riêng tư, ra khỏi hành tinh tưởng chừng như duy nhất là "tôi, đời tôi" để hòa nhập, quyện chặt vào một "đời khác, người khác". Tình yêu có sức hút hai chiều: tôi hút người khác và người khác hút tôi. Lực hút càng mạnh, nồng độ yêu càng lớn. Hai chiều qua lại càng điều hòa, mức hiệp thông, hiệp nhất càng vững chắc, đảm bảo.

 

Ra khỏi đời mình là một cố gắng lớn bởi ta thường ngại ngần, do dự; là một từ bỏ có giá trị cao vì thường phải đánh mất một chút "mình". Không ai muốn bỏ mình, ngay cả bỏ mình vì mình cũng không mấy ai dám vì sợ mất mát, thua thiệt. Nhưng sự sống của tình yêu lại đòi của ăn "bỏ mình, quên mình" này. Không ra khỏi "cái tôi", không vượt thoát được những ý niệm "của tôi", không xóa mờ được một chút về "hình ảnh tôi", ta không thể đến với người khác, không đủ hành trang để đi vào hành trình tha nhân. Cho dù cố gắng thế nào và bằng cách nào đi nữa, đây vẫn luôn là điều kiện không thể thiếu.

 

Ra khỏi đời mình vốn là một khai mở cần thiết để "người ấy" đến được với ta. Nó như chìa khóa cửa lòng và chỉ qua cửa này, tình yêu mới thực sự đến. Vì thế, để nhận diện đâu là tình yêu thực, đâu là tình yêu chân chính, ta chỉ việc hỏi xem tình ấy đã đi qua cửa nào: cửa nhà băng hay cửa kho, cửa quan, cửa quyền hay là cửa ngõ trái tim?

 

Quả thực tình yêu không dễ nuôi, thức ăn đã khó mà cách cho ăn còn khó hơn. Vì tình yêu đòi được nuôi dưỡng bởi chính tìnnh của những người yêu nhau, bởi từng người trong cuộc tình; mà mỗi người tình, mỗi nhân vật trong chuyện tình, mỗi diễn viên trên tình trường là một hành tinh riêng biệt, có nhiều khác biệt nên ta không thể có sẵn những phương thức tiền chế như toa bác sĩ với liều lượng chính xác nuôi tình yêu. Khi yêu ai, ta tìm hiểu về người ấy. Sở dĩ phải tìm hiểu vì ta không hiểu họ, không thể hiểu hết về họ nếu không tìm họ; bởi mỗi người là một giá trị, một huyền nhiệm bất khả thay thế, bất khả hoán chuyển. Đi tìm tha nhân, ta không có ý lột trần đời riêng của họ; cũng không toan tính đồng hóa khấu trừ họ nhưng "đi" về phía họ để khoảng cách giữa ta và tha nhân ngắn lại; "tìm" kiếm họ để giảm những chướng ngại khi đồng hành cho bản tình ca bớt lạc điệu, sai cung. Có tìm kiếm ta mới thấy đối tượng đáng yêu, đáng quý; có kiếm tìm ta mới trân trọng người ta thương; bởi tìm kiếm trước hết là một công trình lớn trong cố gắng ra khỏi "cái tôi bé nhỏ".

 

Những đòi hỏi trên của tình yêu, từ nhu cầu có nhau, điều kiện ra khỏi cái tôi an toàn kiên cố, đến cố gắng phải đi tìm, đi với người khác; rồi thái độ phải nhìn lại mình, kiểm tra mức độ của tình yêu nơi mình... tất cả đã mang đến nhiều ray rứt, khổ đau cho người trong cuộc.

 

Viết đến đây, tôi thấy mình lạc đề trầm trọng...

 

Nhờ lạc đề, tôi thấy mình bé nhỏ, non nớt, dốt nát, vụng về, ngờ ngệch trong tình yêu. Cũng nhờ lạc đề, tôi nhận ra cái bao la khôn tả, cái mông lung không biên giới của tình yêu. Tình yêu vĩ đại quá nên không ai đóng khung được nó. Tình yêu sâu thẳm, diệu vợi quá nên chẳng ai dò thấu, viết hết được. Cũng nhờ lạc đề mà tôi biết mình sẽ còn mãi khổ đau trong tình yêu; nhưng dù thế nào, tôi vẫn nhủ thầm, bao lâu còn sống, tôi vẫn cứ muốn yêu thương..

 

Jorathe Nắng Tím

Bài viết liên quan:

Tình yêu dành cho nhau
KHÁT
Không được đi dự lễ vì covid-19: một hy sinh lớn lao của người Công giáo Mỹ
Những người được sinh ra từ cạnh sườn Chúa
Dịch virus Covid-19 có phải là dấu chỉ của thời đại?
Vì sao chúng ta thắp nến khi cầu nguyện?
Kiêng FACE bớt PHONE
Xin ủng hộ người trẻ đi tu!
Khi tu sĩ phải lòng
Hết yêu rồi, ta là bạn được không?
Page 1 of 36 (354 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
34
35
36
Next
Bài viết mới
Thống kê Truy cập
Đang online: 4383
Tất cả: 63,316,479